Enno
Endt

1965

Bijzondere-prijs
Enno Endt (1923-2007) kreeg de bijzondere prijs voor zijn boek Herman Gorter Documentatie 1864-1897, verschenen in 1964, om ‘de grote betekenis van dit werk voor de studie der nieuwere Nederlandse literatuur in het licht te stellen’.

‘De biografische studie, zelfs van het merendeel der belangrijkste Nederlandse dichters en prozaschrijvers, heeft in ons land altijd maar een povere belangstelling gevonden,’ schreef de jury. Enno Endt heeft voortreffelijk werk geleverd en het boek ‘met bijzondere zorg en nauwkeurigheid’ samengesteld. De Herman Gorter Documentatie is ‘een veelomvattende verzameling documenten: brieven, dagboekfragmenten, krantenberichten, recensies, officiële acten, enz. In hun totaliteit roepen zij een zeer gevarieerd en bijzonder authentiek beeld op van de mens, de dichter, de politicus, de leraar en de sportman Herman Gorter.’  

 

Neerlandicus Enno Endt was Gorter-specialist en hij zou in de loop der jaren nog een aantal tekstedities verzorgen. Met deze eerste studie wilde hij het verhaal vertellen ‘van de gewone werkelijkheid waarin het ongewone dichtwerk Mei, en Verzen, en De School der Poëzie ontstond; en dat verhaal verteld door wat er van die werkelijkheid destijds op schrift gekomen is; zonder mijn parafrase of mijn oordeel, zonder een tussenkomst in welke vorm ook die interpretatie zou betekenen’, schrijft Endt in zijn verantwoording. Hij nam voetnoten op maar probeerde het leven van de gebiografeerde niet samen te vatten, enkel te tonen. Het gaat om brieven en documenten uit de eerste vierendertig jaar van Gorters leven, tot 1897 – toen ging Gorter over tot het socialisme. Zijn erfgename Jenne Clinge Doorenbos beschrijft in Wisselend getij de latere periode, Endt verzorgde bij deze uitgave de inleiding.  

 

Enno Endt maakte het boek in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen. In 1964 werd de honderdste geboortedag van de dichter herdacht.  

 

Kees Fens besprak de verschillende Gorter-uitgaven in De Tijd De Maasbode en noemde deze studie ‘een der meest bewonderenswaardige literair-historische werken de laatste jaren bij ons verschenen’. ‘Naar opzet is dit omvangrijke werk voor ons land uniek: Endt heeft met een moeite en volharding die zich laten raden uit de hoeveelheid materiaal en de “wordingsduur” van het boek (15 jaar) alle documenten die op Gorters leven betrekking hebben bijeengebracht.’ 

Jury 

Van de jury maakten deel uit: Gerrit Borgers, Pierre H. Dubois, Gerrit Kamphuis, A. Mout en Adriaan van der Veen.

 

Uitreiking

Aan de prijs was een bedrag van 1.500 gulden verbonden. De prijsuitreiking vond plaats op woensdagavond 15 december 1965 in het Haagse stadhuis. 

 

Credits portretfoto: Ron Kroon / Anefo / Nationaal Archief