Hanna Bervoets

(1984)
Met je romans niet alleen iets over de werkelijkheid willen zeggen, maar misschien, indirect, ook iets veranderen: het is een ambitie die de meeste schrijvers niet hardop durven uitspreken. In het geval van Hanna Bervoets hoeft dat ook niet: haar werk ademt betrokkenheid bij de wereld, en het geloof dat het beter kan, wat ze paradoxaal genoeg vaak laat zien door de mens op zijn slechtst te portretteren. 
Vervaardigd 2012
Techniek Acryl op paneel
Afmetingen 40 x 30 cm

Hanna Bervoets

door Bernadet Boorsma (1961)

Hanna Bervoets kreeg in 2017 de Frans Kellendonk-prijs voor haar hele oeuvre. ‘Misschien is haar overkoepelende thema wel het Big Brother-idee,’ schreef de jury. ‘En dan is zíj onze Big Sister, die de ogen almaar waakzaam openhoudt. In literair familieverband is zij de zus van de Franse romanschrijver Michel Houellebecq.’

Haar ogen vallen erg op in dit portret. Bernadet Boorsma koos een bestaande foto. ‘Die kleur! Bervoets is een mooie vrouw, geen modellentype, heel expressief.’ Ook Bervoets geestige columns in Volkskrant Magazine waren een reden om haar te willen schilderen. Wie Bervoets column ‘Fotogezicht’ kent, valt nog iets anders op. Ze vertelt daarin dat een jongen haar zegt dat ze op foto’s altijd zo chagrijnig kijkt. Ze legt hem uit hoe dat komt. Ze was vier, en de schoolfotograaf kwam:

‘Lachen!’ riep de fotograaf. Ik schrok. Want ‘Lach!’ was een opdracht die ik nog nooit had gehad. Mijn moeder was meer voor de spontane opnames (‘nee, niet kijken, gewoon doorspelen!’) en hoe je eigenlijk lacht, daar had ik nooit over nagedacht. Dus ik improviseerde maar wat. Ik krulde mijn mondhoeken omhoog en perste mijn lippen op elkaar. Want zo deed Plons de Kikker dat. ‘Wat lach je raar’, zei mijn moeder toen ze de foto zag. (…) Op dat moment begreep ik: een mens is nergens zonder fotogezicht. 

Bervoets schrijft ideeënromans die vaak in de nabije toekomst spelen. Van het kruisen van mensen en apen tot een pil tegen verliefdheid: wetenschappelijke en sociale experimenten zijn de basis voor gedachtenonderzoek. Het autobiografische vindt ze in romans niet interessant, vertelde ze in een interview. ‘Wanneer ik schrijf, maak ik nieuwe dingen mee, hier, waar we nu zijn. Wanneer ik dingen zou beschrijven die ik al eens meegemaakt heb, zou ik me gaan vervelen.’