Jan H. Eekhout

(1900-1978)

De protestants-christelijke Jan Henrik Eekhout debuteerde in 1927 met de dichtbundel Louteringen. Mooie gedichten zijn het wel, de invloed van Nijhoff is niet ver. Maar hij drijft steeds meer in de richting van het nationaalsocialisme en na de oorlog werd hij veroordeeld tot een gevangenisstraf van twee jaar en kreeg hij bovendien een publicatieverbod voor tien jaar opgelegd. Met het autobiografische Vlucht naar de vijand probeert hij zich in 1954 te rehabiliteren.  

Vervaardigd 1960
Techniek Olieverf op doek
Afmetingen 85 x 105 cm

Jan H. Eekhout

door Otto B. de Kat (1907-1995)

Van landschappen tot stadsgezichten, van stillevens tot portretten, het oeuvre van schilder Otto B. de Kat is naast omvangrijk ook zeer divers. Lange tijd werd over hem gezegd dat hij veelbelovend was, maar zoekende naar zijn eigen stijl. Zo schreef de invloedrijke kunstcriticus W. Jos de Gruyter in 1946 dat De Kats werk ‘niet zeer persoonlijk’, maar wel ‘immer frisch, gevoelig en gekund’. Hij heeft echter grote hoop voor de schilder.

In 1960, als De Kat dit portret van J.H. Eekhout maakt en al zo’n dertig jaar als schilder actief is, lijkt hij eindelijk zijn stijl te hebben gevonden. Een stijl die figuratief is, maar waarbij het onderwerp in meer of mindere mate wordt geabstraheerd. Hierbij gebruikt hij aan elkaar verwante kleurtonen met hier en daar contrasterende accenten in rood of groen. De schilderijen lijken spontane impressies, maar zijn zeer zorgvuldig gecomponeerd. Zo zei De Kat over het maken van een schilderij:

Het is zoiets als een open houtvuur zorgvuldig opbouwen, de dunne twijgjes onderaan en dan de grotere en de blokken goed gestapeld zodat de lucht er doorheen kan spelen. En dan het vuur er onderin. We zitten om de haard en verwarmen ons.

En met zijn eigenstijl komt ook zijn bloeitijd, die tot circa 1975 zal duren.

De Kat haalde zijn inspiratie voor zijn werk uit zijn directe omgeving. Zijn interieur, de landschappen waarin hij verkeerde, mensen die hij kende. Zo heeft hij vaak zijn eerste vrouw Hans van Zijl op doek vastgelegd. Ook Jan H. Eekhout heeft hij persoonlijk gekend. Toen de Kat in 1959 aan een depressie leed hij in het huis van Eekhout Sint-Anna ter Muiden verbleef om bij te komen.