Louis Couperus

(1863-1923)
Zijn prozadebuut Eline Vere uit 1889 geldt als de eerste grote psychologische roman in het Nederlands en zelf wordt Louis Couperus gezien als een van Nederlands grootste schrijvers. Ook is hij een van de meest veelzijdige, en dat had hij zelf goed door: ‘Er lagen op mijn schrijftafel verschillende pennen: er lag een lyrische, een epische, en een historische pen; er lag een allegorische, een symbolische, een idealistische en een naturalistische pen, een realistische en een impressionistische: ik geloof, dat er nog vier, vijf andere pennen lagen.’
Vervaardigd 2001
Techniek Acryl op doek
Afmetingen 66 x 48 cm

Louis Couperus

door Peter Donkersloot (1959)

‘Ik schijn wel een Hagenaar geboren te zijn, maar kan er soms niet aan geloven,’ schreef Louis Couperus, die tijdens zijn jeugd acht jaar in Nederlands-Indië verbleef. Toen hij op zijn vijftiende terugkeerde naar Nederland, kon hij er moeilijk aarden. Het leven hier was zo kleurloos. Gretig zocht hij de kleur en schoonheid in de kunsten.

Couperus debuteerde met gedichten, maar ontdekte snel dat het schrijven van proza zijn kracht was. In 1888 verschijnt Eline Vere als feuilleton in het Haagse dagblad Het Vaderland. Het is het verhaal van een jonge, nerveuze vrouw die door het noodlot bepaald tot zelfmoord wordt gedreven. Het feuilleton is  populair; het verhaal wil zelfs dat mensen in de tram elkaar aanspreken: ‘Heb je het al gehoord? Eline is dood.’

De mondain aangelegde en kosmopolitische Couperus woonde een tijdje in Frankrijk, en reisde vaak en ver, reizen die ook in zijn werk doorklinken. Hij maakte zijn lezers deelgenoot van uiteenlopende werelden. Die van de decadente Haagse aristocratie, van het mystieke Nederlands-Indië, van het warme Zuiden en die van de klassieke oudheid. Hij toonde zich een sensitief waarnemer die milieus scherp portretteert, in een geheel eigen, verfijnde, zwierige, ietwat overdadige stijl. Zijn werk is ook bij buitenlandse schrijvers, zoals Oscar Wilde, zeer gezien.

Dit kleurige, moderne doek van Peter Donkersloot is gebaseerd op een bekende foto uit 1917, waarop Couperus staat afgebeeld als de sensitieve dandy waar veel mensen hem voor houden. Donkersloot werkt voor dit portret in de laag-over-laagtraditie: transparante lagen over elkaar geven het schilderijen de kenmerkende diepte.