Advent: 18 december 2025

Ook dit jaar kreeg het museum weer veel nieuwe aanwinsten binnen. In de aanloop naar 25 december pakken we in de Aanwinsten Adventskalender elke dag een archiefdoos uit met daarin een mooie, grappige, vreemde, ontroerende, bijzondere of juist heel alledaagse toevoeging aan onze collectie. Vandaag: het archief van Saartje Burgerhart

 

Ze was een vrouwelijke columnist in de Volkskrant in een tijd dat een ‘vrouwelijke columnist’ nog een uitzondering was: Cri Stellweg (1922-2006). Ze schreef onder haar alias Saartje Burgerhart, een pseudoniem ontleend aan de eerste Nederlandse briefroman, geschreven door twee vrouwen. Met een even vrolijke als scherpe blik bezag ze de Nederlandse maatschappij, waarin ze de gelijkwaardige rol van de vrouw veel vanzelfsprekender vond dan gebruikelijk was. Nadat ze stopte bij de krant, bleef ze schrijven, met name over ouderdom, en hoe dat niet alleen je lichaam maar ook je positie in de wereld verandert. De vrolijke, nuchtere toon bleef. 

 

Enkele maanden geleden kon het Literatuurmuseum het archief van Stellweg ophalen bij haar dochter Jakomijn, die vlak over de grens woont, en al die jaren – Stellweg overleed in 2006 – voor de nalatenschap had gezorgd. Het archief toont deels wat we wisten: een geestige vrouw, zelfbewust in een wereld vol dominante mannen, ook al in de tijd dat ze nog niet publiceerde. Maar het laat ook zien hoe keihard ze heeft gewerkt. 

 

Lees meer