Marie
Kessels

2009

F. Bordewijk-prijs
Marie Kessels (1954) heeft de F. Bordewijk-prijs 2009 ontvangen voor haar roman Ruw

‘Een adembenemende roman over de gedachtewereld van een onafhankelijke, nadenkende, gevoelige, onkwetsbare vrouw,’ schreef de jury in haar rapport. ‘Minutieus en met groot stilistisch vermogen – verhalend en essayistisch – beschrijft Marie Kessels de wereld van een vrouw, die door een verkeersongeluk blind is geworden. Kessels registreert en is nergens larmoyant. Als lezer word je de duisternis ingetrokken, wat verbazend genoeg eerder een avontuurlijke dan een beklemmende ervaring is.’

 

‘Scherp en precies beschrijft Marie Kessels de waarnemingen die Gemma in staat stellen een nieuwe plattegrond van haar wereld te maken. Ze moet die wereld leren kennen via haar andere zintuigen, ze ruikt de regen, betast met haar zachte vingers brailleschrift tot haar vingertoppen ruw worden, ze luistert naar het getik van haar stok tegen regenpijpen, ze voelt de zanderige bodem onder haar voeten. Zo leert ze de stad – “dit reusachtige boek” – lezen. Boven alles is de taal een hulpmiddel: door haar dagboek waarin ze haar waarnemingen ordent en als het ware van alle kanten bekijkt, organiseert ze ook zichzelf.’

 

De romans van Kessels draaien ‘om de vraag hoe ieder mens zijn ruimte schept door zich te oriënteren op zijn wereld – en daarmee in één moeite door zichzelf tot een “ik” maakt die leven wil en kan,’ schrijft Ger Groot in het begeleidend essay. Haar heldinnen doen dat ‘met of zonder de gave van het zicht’.

 

Voor De Reactor beschreef Daniël Rovers Kessels’ centrale thema van het (beter) leren lezen en het leren kennen van een schrijfstijl: ‘Omdat de ontcijfering van de afzonderlijke letters Gemma voor problemen stelt, is het erg belangrijk voor haar dat ze snel vertrouwd raakt met de stijl van een auteur. Ze wil bij het lezen “een paar stappen” vooruit kunnen denken.’ Zo kan ze een ‘auteursfiguur’ ontwaren, waarin binnen de patronen verrassingen kunnen ontstaan, die ‘“direct door de huid geregistreerd” [worden]: een plotse perspectiefwisseling of tijdsprong brengt een schok van verwarring of tinteling van nieuwsgierigheid bij de lettertaster teweeg. Dit nu heet de erotiek van het lezen.’


Marie Kessels debuteerde met de roman Boa (1991), die werd bekroond met de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs. Voor Ongemakkelijke portretten (1998) ontving ze de Multatuliprijs, en in 2002 werd haar oeuvre bekroond met de Anna Bijns Prijs. 

 

Jury

De jury onder voorzitterschap van Aad Meinderts bestond uit Yra van Dijk, Hans Groenewegen, Koen Hilberdink, Aukje Holtrop, Ena Jansen, Jos Joosten, Annemie Leysen en Lut Missinne.

 

Uitreiking

Aan de prijs was een bedrag van 5.000 euro verbonden. De feestelijke prijsuitreiking vond plaats op zaterdag 6 maart 2010 tijdens festival Het Voorwoord in Pulchri Studio in Den Haag.

 

Credits portretfoto: Peer Reede