Marieke Lucas
Rijneveld

2021

F. Bordewijk-prijs
Marieke Lucas Rijneveld (1991) krijgt de F. Bordewijk-prijs 2021 voor de roman Mijn lieve gunsteling, waarin een 49-jarige veearts (getrouwd en vader van twee zonen) verliefd wordt op een 14-jarig jongensachtig boerenmeisje.

‘Lieve gunsteling, ik zeg het je maar meteen: ik had je in dat steilorige hoogseizoen als een zweer met een hoefmes uit de klauwlederhuid moeten verwijderen, ik had ruimte moeten maken bij de tussenklauwspleet zodat mest en vuil ertussenuit zouden vallen en niemand je kon infecteren, misschien had ik je enkel wat moeten pellen en bijschaven met de slijper, je moeten reinigen en droogwrijven met wat zageling.’

 

Vanaf het begin wordt ‘de lezer meegevoerd op het ademloze ritme van wat niet minder dan een verslag is van een verzengende obsessie’ schrijft de jury. ‘Alles is overrompelend in deze roman, maar toch vooral de plastische taal die de obsessie van de veearts lichamelijk voelbaar maakt en die de lezer die doorleest, nee, die gedwongen wordt door te lezen, het gevoel geeft tot medeplichtige te worden gemaakt als grenzen onvermijdelijk worden overschreden. Daartoe zijn alleen grote schrijvers als Rijneveld in staat.’

‘Alles is overrompelend in deze roman, maar toch vooral de plastische taal’

‘Geen andere schrijver dan Marieke Lucas Rijneveld kan schuilgaan achter deze zin, meanderend, vol komma’s die haken naar een volgende metafoor, beeld op beeld stapelend, verschillende registers bespelend, met een voorliefde voor de bijbelse beeldspraak en het vocabulaire van de veearts,’ schreef Onno Blom in de Volkskrant over de openingszin, die tevens bekroond werd met de Tzum-prijs voor de beste literaire zin

 

In Trouw noemde Gerwin van der Werf Mijn lieve gunsteling een ‘radicaal boek’ dat soms ‘akelig compromisloos’ is. Rijneveld ‘smeedt een gruwelijk verbond tussen de lezer en de smoezelige verteller, je voelt je haast medeplichtig door het lezen van haar tomeloze taal, poëtisch, verhullend, dan weer hard, dan weer zacht, poeslief en wreed. En dan: al die kunst en muziek die erbij gehaald wordt, soms in één alinea met gedachten over Hitler, zodat al die schoonheid óók nog eens schuldig wordt.’

 

‘Hier klinkt een literaire stem van internationale allure’, schreef Thomas de Veen in NRC.

 

Marieke Lucas Rijneveld debuteerde in 2015 met de dichtbundel Kalfsvlies, waarvoor ze de C. Buddingh’-prijs kreeg. Als romancier brak ze in 2018 door met De avond is ongemak, dat in de Engelse vertaling bekroond werd met de Booker International Prize. Voor de dichtbundel Fantoommerrie (2019) ontving ze de Ida Gerhardt Poëzieprijs. Mijn lieve gunsteling wordt door regisseur Ivo van Hove bewerkt voor het Internationaal Theater Amsterdam. 

Jury

De jury onder voorzitterschap van Aad Meinderts bestond uit Erica van Boven, Jeroen Dera, Rashif El Kaoui, Nisrine Mbarki, Sanne Parlevliet, Jan de Roder, Jeannette Smit en Sarah Vankersschaever. Aan de prijs is een bedrag van 6.000 euro verbonden. 

 

Uitreiking

De F. Bordewijk-prijs wordt met de andere Haagse Literatuurprijzen uitgereikt op 23 januari 2022 tijdens het internationale literatuurfestival Winternachten door de wethouder van Cultuur, Robert van Asten.

 

Credits portretfoto: Jeroen Jumelet